Tips en wetenswaardigheden
Tips en wetenswaardigheden zijn de kapstok waaraan de individuele reiziger zich kan optrekken. Op deze pagina proberen we je van mogelijke praktische tips te voorzien van de landen die we tijdens onze tweede wereldreis hebben aangedaan.
Hopelijk heb je iets aan deze tips bij jouw reisvoorbereiding. Heb jij nog aanvullingen? Laat het ons weten via onze contactpagina of schrijf op deze pagina jouw reactie. Alvast een leuke voorbereiding van jouw reis en veel plezier als het zover is. Bedankt voor jouw bezoek aan onze website.
Reistips en wetenswaardigheden Iran
Introductie
Landschap
Visum
Aankomst op de luchthaven in Teheran
Wisselen van de eerste Rials
Taxi van de luchthaven naar Teheran
Hotels in Teheran
Hotels in Iran
Pinnen in Iran
Internet / VPN
Autohuur in Iran
Vliegtickets kopen in Iran
Introductie
Reizen naar Iran. Dat is toch eng? Die mensen zijn toch gevaarlijk? Het zijn toch terroristen en Iran is toch het as van het kwaad?
Hierop is het antwoord volmondig “ja”!. Temninste, als je onze Amerikaanse “vrienden” moet geloven waar heel Europa als een schoothondje achteraan huppelt en Nederland voorop. Maar is dat in werkelijkheid ook zo?
Als we op TV beelden zien van Iran, dan zijn dat vaak beelden van demonstraties tegen ‘onze vrienden’ door vrouwen in zwarte doeken en mannen met baarden. Dit vindt daadwerkelijk plaats en is niet te ontkennen, maar dit is ook het beeld dat de Westerse media ons voorschotelt en dat absoluut niet is wat jij gaat zien in Iran. Dit betreft slechts ene klein deel van de conservatieve bevolking van Iran, maar Iran is véél meer.
Iran is schitterende natuur, drukke maar bijzondere steden, ongelofelijk vriendelijke en behulpzame mensen en een enorme gastvrijheid. Wij zijn wereldreizigers en hebben behoorlijk wat landen bezocht, maar de Iraanse bevolking steekt met kop en schouders uit boven de rest als het gaat om vriendelijkheid, gastvrijheid en behulpzaamheid.
“Maar waarom klopt hetgeen dat jullie hier boven schrijven dan niet met het beeld dat ik heb van Iran?”, zou je volgende vraag kunnen zijn. Dat komt omdat een deel van het volk heel traditioneel en conservatief is. Dit zijn de vrouwen in de zwarte Chadors en de mannen met baarden. Zij spreken geen Engels en je zult er weinig contact mee hebben.
Een ander deel is juist heel vrijdenkend, alhoewel dat niet wordt gewaardeerd in Iran. Dit deel van de bevolking is veel westerser gekleed. De dames dragen hun hoofddoekje zodanig dat dit nog net door de beugel kan voor de kledingpolitie. De mannen (jongens) hebben geen baard, maar een snorretje of een trendy sikje. Dit deel van de bevolking is hoog opgeleid, ruimdenkend en spreekt verrassend goed Engels.
Met dit deel van de bevolking is het onontkoombaar dat je hiermee in contact komt. Zij zoeken jou namelijk wel op om een praatje te maken en om je te vragen of ze je kunnen helpen en -niet onwaarschijnlijk- voor een uitnodiging bij hen thuis.
Landschap
Waarom een apart kopje voor ‘Landschap’? De reden dat we dat kopje opnemen is, omdat wij volledig verrast waren door het landschap. Dat was zo volledig anders dan we ons vooraf hadden kunnen inbeelden. Wellicht heb jij ook het idee dat Iran alleen maar uit één grote zandbak bestaat. Dat idee hadden wij namelijk wel. Niets is minder waar
Niet alleen maar een grote zandbak
Iran ligt in het Midden Oosten en je verwacht dan al snel een enorme zandbak. Maar niets is minder waar. In iran tref je bergen aan die tot laat in het jaar zijn bedekt met sneeuw. De eerste daarvan vind je al op minder dan een uurtje vanuit Teheran. Bij helder weer in Teheran (en helaas dat is het niet vaak het geval omdat Teheran tot de zwaarst vervuilde steden ter wereld behoort), zie je de bergen aan de noordkant van de stad.
Maar ook het noordwesten van Iran is bergachtig met schitterende alpenweiden en meertjes er hier tref je eindeloze rijstvelden aan. Dit is de rijstschuur van Iran. En aan de noordkant het land grenst Iran aan de Kaspische zee. Hier vindt je lange, brede zandstranden.
Het centrum van het land is weliswaar een woestijn, maar hier was het weer zo verrassend dat we bergen met eeuwige sneeuw zagen en waar borden langs de weg ons waarschuwden dat sneeuwkettingen verplicht zijn (waarschijnlijk niet in de zomer). Daar kun je ook met een kabelbaan naar de top van een berg. Dit hadden wij vooraf in ieder geval niet verwacht. Dus wat betreft de mensen én het landschap is Iran dus 180 graden anders dan wat onze regering en onze ‘vrienden’ ons wil doen geloven.
Voor de inwoners van Iran is de beeldvorming die het Westen van Iran maakt een uiterst vervelende situatie. Zij leiden enorm onder de economische boycotten en andere (reis)beperkingen die door het Westen zijn opgelegd.
Voor jou – als vrijdenkende en ondernemende reiziger- is dit het land dat je -naar onze bescheiden mening- zeer hoog op je bucket list moet zetten. Ja dames, het is onnatuurlijk en geheel tegen onze manier van denken in het Westen om verplicht met een hoofddoekje te moeten lopen en dat kan zeker de reden zijn om je er tegen te verzetten, maar wees vrijdenkend en ga de uitdaging aan. Iran is wellicht het meest bijzondere land ter wereld!
Visum
Voor Iran heb je een visum nodig. Vanwege alle boycots van Westerse landen, krijg je geen enkel tastbaar bewijs van een visum. Dus géén sticker in je paspoort en in Iran zelf krijg je ook géén stempel in je paspoort. Geen ander land kan dus weten dat jij ooit Iran hebt bezocht.
Een visumaanvraag doe je bij de Iraanse Ambassade in Den Haag. Het e-visum vraag je thuis online aan door een electronisch formulier op de website van de Iraanse Ambassade in Den Haag in te vullen. Klik hier door de website van de Iraanse Ambassade. Nadat je het formulier hebt ingevuld en hebt ingestuurd krijg je een mededeling (mailtje) dat de Iraanse Ambassade ‘wel contact opneemt met jou’. Vertrouw hier niet al teveel op en onderneem zelf actie voor de voortgang.
Wij namen zelf contact op met de ambassade twee dagen nadat we de aanvraag hadden ingediend en werden uitgenodigd op de Ambassade in Den Haag om het paspoort een aantal dagen later te komen afgeven. Wij geven er de voorkeur aan om dit persoonlijk te doen dan PostNL dit te laten doen. Hierover later meer.
Bij de Ambassade in Den Haag werden we keurig netjes in het Nederlands welkom geheten en omdat we een afspraak hadden op een bepaald voorafgesproken tijdstip werden we als eerste geholpen toen we eenmaal binnen waren. Wij kregen dus voorrang boven de mensen die zonder afspraak in de wachtruimte aanwezig waren. We gaven de paspoorten af, betaalden de kosten voor het visum en vroegen hoe lang het proces zou duren. “Eén week maximaal”, gaf de ambassademedewerker in het Nederlands aan.
We kregen de optie om het paspoort zelf weer te komen ophalen of de paspoorten aangetekend te laten opsturen. Wij kozen voor het laatste, dat € 10,- per paspoort kostte. PostNl zou later de paspoorten, die aangetekend waren verzonden, zo maar in de brievenbus werpen zonder ontvangstbevestiging van ons. De postbode had zelf voor ontvangst getekend en daarmee dus gefraudeerd. Pas dus goed op mt PostNL. Dit is onacceptabel en onverantwoordelijk gedrag waarvan PostNL -na een klacht van ons- aangaf dat de ambassade, als opdrachtgever voor de verzending, dan maar protest moest indienen.
Het afhandelen van de visumaanvraag duurde in ons geval één werkdag, want twee dagen hadden wij ons paspoort weer terug.
Het aanvragen van een e-visum voor Iran is dus zeer eenvoudig, maar vertrouw onze nationale postbezorger NIET.
Vluchten naar Iran
We hebben tijdens onze wereldreis vaak naar vluchten moeten zoeken en we kunnen Google flights ten zeerste aanbevelen boven alle Nederlandse aanbieders van vluchten. De reden is dat Google flights vele malen sneller is dan de overige websites en weel meer resultaten toont. Daarnaast toot Google flights een overzichtelijk datumraster, waarin de tarieven per dag worden getoond. Dit in tegenstelling tot de veel minder intilligente andere websites, waar je steeds de datum moet wijzigen en weer lang moet wachten op de volgende resultaten.
Nadat je een gewenste vlucht op Google flights hebt gezien, kun je altijd dieper graven, onder andere door de website van de luchtvaartmaatschappij zelf te bezoeken. Direct bij de maatschappij boeken is soms voordeliger. Vaak is het op andere websites namelijk niet mogelijk om bagage te boeken!
Je kunt er ook aan denken om bijvoorbeeld naar Shiraz te vliegen en vanaf Teheran weer terug naar Nederland (visa versa).
Wij vlogen voor minder dan € 100,- inclusief bagage met Pegasus via Istanbul naar Teheran (enkele reis).
Verplichte ziektekostenverzekering
De Iraanse overheid stelt het verplicht dat je in Iran verzekerd bent tegen ziektekosten. Kun je dat op de luchthaven niet aantonen, dan kun je gedrongen zijn om op de luchthaven in Iran een tijdelijke ziektekostenverzekering af te sluiten. Dit kost enkele tientjes.
Maar… zeer waarschijnlijk dekt jouw ziektekostenverzekering in Nederland ook de ziektekosten in het buitenland. Is dit het geval, vraag dan op tijd een verklaring opgesteld in het Engels aan bij je ziektekostenverzekering, waarin ze verklaren dat jouw ziektekostenverzekering ook Iran als dekkingsgebied heeft. Voor ziektekostenverzekeraars is dit een standaardvraag. Zorg er in ieder geval dat de naam van het land, in dit geval dus Iran, duidelijk in de brief staat!
Aankomst op de luchthaven in Teheran
Wij hadden vooraf rekening gehouden met mogelijk een lastige inreisprocedure in Iran, vanwege het e-visum en het feit dat je moet kunnen aantonen dat je een medische kostenverzekering hebt. Heb je die niet, dan zou je een medische kostenverzekering ter plekke op de luchthaven moeten kopen.
Maar niets was minder waar. De inreisprocedure was uiterst flexibel en snel. Het paspoort wordt aan de balie gescand en daarna krijg je een ‘Welcome to Iran” te horen van de medewerker en kun je Iran betreden, mits je een e-visum vooraf hebt aangevraagd.
Ons is op de luchthaven van Teheran niet om een ziektekostenverklaring gevraagd.
Wisselen van de eerste Rials
Net na de immigratie volgt de bagagecontrole en direct na de bagagecontrole is in dezelfde hal een bankloket (links) waar je je eerste €uro’s of dollars kunt wisselen voor Iraanse Rial. Check vooraf de website XE.com om een beetje de indruk te krijgen hoeveel Rial je voor je te wisselen valuta kunt krijgen. Er zit verschil tussen wat je krijgt en XE.com vanwege verschillende definities (verkoopkoers versus middenkoers).
Geld wisselen
Er is officieel geen zwarte markt meer in Iran om geld te wisselen. €uro’s of dollars wissel je het makkelijkste om bij wisselkantoortjes. Zij hanteren de gebruikelijke wisselkoersen. Zorg voor mooie (nieuwe) biljetten.
Let goed op voor het volgende: op vrijdag zijn de meeste wisselkantoortjes gesloten vanwege de Islamitische vrije dag. Maar de wisselkantoortjes sluiten al op donderdagmiddag. Zorg dus uiterlijk donderdagochtend dat je over voldoende rials beschikt.
Mocht je toch op straat moeten wisselen, dan is dat soms wel mogelijk. Maar pas donders goed op. Tel je Rials vóórdat je je eigen geld overhandigd, want er zitten slimme jongens tussen die in jouw nadeel kunnen handelen
Rials of toman
De Rials is de enige en officiele munteenheid. Toch zal men vaak zeggen dat iets zoveel Toman kost. Eén Toman is 10 Rial. Dus als iets 10.000 Toman kost, dan betaal je 100.000 Rial (€ 2,-). In het begin is dit heel erg verwarrend, zeker omdat je ook de lokale prijzen niet kent. Hier staat tegenover dat we de Iraniërs als erg eerlijke mensen hebben ervaren.
Taxi van de luchthaven naar Teheran
Nog zo’n relaxed begin van je reis in Iran is dat je geen gezeur hebt met taxi’s als je eenmaal buiten het luchthavengebouw staat. Buiten het luchthavengebouw is een balie waar je je taxiticket naar Iran voor een vaste prijs koopt. Overhandig het ticket aan de chauffeur en je wordt keurig in Teheran op de door jou gewenste locatie afgezet.
Hotels in Teheran
Waarschijnlijk begin je je reis in Teheran en wil je daar wellicht de eerste overnachtingen vooraf regelen Vluchten vanuit Europa komen soms namelijk op de meest onaantrekkelijke tijden aan. Vergeet dan direct de traditionele boekingssites, want die bieden geen hotels aan vanwege de economische boycot van Iran door het Westen.
Een website die de boycot (terecht) naast zich neerlegt is Hostelworld. Hier vind je ongetwijfeld een onderkomen voor de eerste nacht(en) in Teheran. Maakt het nog uit waar je zit in Teheran? Wij zouden zeggen ‘Nee’. Het is wel praktisch om in de buurt te zitten van een metrostation. De metro is uiterst goedkoop en efficient. Maar je kunt je in de stad ook goedkoop verplaatsen met een Snapp taxi.
In Teheran verbleven wij in het Milaveh guesthouse, dat nette, eenvoudige kamers aanbied met gedeelde faciliteiten in een modern guesthouse. Het guesthouse ligt op loopafstand van een metrohalte. Enige nadeel is dat er slechts zeer beperkt restaurantjes zijn in de directe omgeving. Maar ook nu kun je weer gebruik maken van de metro of een Snapp taxi.
De tweede keer overnachtten we in het Karoon Hotel. Dit is een veel beter beter alternatief dan het Milaveh guesthouse. Mooiere, verzorgde kamers met eigen faciliteiten. Walk in rates kunnen beter zijn dan de prijzen op de website.
Hotels in Iran
Afgezien via Hostelworld kun je niets vooruit boeken. Maar je kunt gewoon een hotel binnenstappen, de kamer bekijken en over de prijs onderhandelen. Doe dit vooral. Het lukte ons bijna overal om een behoorlijke korting te bedingen. Hostelworld was voor ons altijd een laatste redmiddel.
Pinnen in Iran
Tsja, dat kan NIET. Ook je credit card kun je NIET gebruiken. Er zit niets anders op dan veel contanten mee te nemen. Zowel €uro’s als dollars worden overal geaccepteerd.
Hoeveel geld moet ik dan meenemen?
Wij waren per dag ongeveer € 60,- kwijt met z’n tweeën. Dit is all inclusive, dus inclusief hotels, eten, toegangstickets, autohuur, benzine (die toch bijna gratis is) etc. Veel kosten deel je natuurlijk als je samen reist, zoals de kosten van een hotelkamer en autohuur.
Internet / VPN
VPN-verbinding
De Iraanse overheid sensureert veel op het internet. Westerse websites die wij zeer regelmatig gebruiken zijn niet toegankelijk in Iran zelf. Maar dit omzeil jij door een VPN abonnement af te sluiten. De meeste Iranezen doen hetzelfde en hebben op die manier ook toegang tot onze westerse websites zonder daar op onze site naar te verwijzen. Je weet zelf wel wat we bedoelen.
Het idee achter een VPN verbinding is -heel eenvoudig uitgelegd- dat jij als VPN gebruiker kiest vanaf welke server in een door jouw gekozen land jij het internet op wil gaan. Zo kun je als je in Nederland aan het internetten bent, bijvoorbeeld een server selecteren in Argentinië en dan is het net alsof je vanuit Argentinië aan het internetten bent. Het internet ‘denkt’ dat dan.
Dus met een VPN verbinding kun je in Iran net doen alsof je vanuit Nederland aan het internetten bent en dan zijn alle websites die je veel gebruikt wél toegankelijk. Een VPN-verbinding is dus écht een noodzakelijkheid als je naar Iran gaat.
Een tweede voordeel van een VPN-verbinding is dat je anoniem aan het internetten bent en dat komt ook weer van pas wanneer je gewoon weer thuis bent. Het is dus niet traceerbaar vanaf welke locatie je aan het internetten bent. De paar tientjes die het per jaar kost is het meer dan waard!
Internet
Een SIM-kaartje kopen is super eenvoudig. Direct na de paspoortcontrole op de luchthaven van Teheran kun je al een SIM-kaartje kopen. Zelfs ‘s nachts Het kopen van een SIM-kaartje is zeer goedkoop en gebeurt zonder administratieve afhandeling. Gewoon US$5 aan de persoon achter de balie overhandigen en je krijgt een SIM-kaartje met saldo mee en je kunt (vrijwel) direct het internet op.
Autohuur in Iran
Durf jij het aan? Als je een paar dagen in Teheran bent, dan kom je er wel achter dat het rijden hier net even iets anders is dan in Amsterdam. Vind je rijden in Amsterdam al spannend, dan is rijden in Teheran wellicht niet zo’n goed idee.
Hoe rijden ze dan in Iran? Nou, gewoon zeer chaotisch. Verkeersregels worden niet nageleefd en van driebaans wegen weten de Iraniers vijfbaans wegen te maken. Is rijden in Iran dan écht onverantwoord? Op zich valt dat wel mee. Onthoud gewoon heel goed dat je alles overziet war vóór je op de weg gebeurt en houdt geen rekening wat mogelijk achter je gebeurt; dat is de verantwoordleijkheid van degene achter je. En dan gaat het wel goed. Volg het verkeer! Houd niet stoicijns rechts in de hoop dat niemand je dan rechts passeert, want de Iranier parkeert zonder probleem dubbel en dan heb jij weer een uitdaging.
Wij huurden een auto bij Saadat rent en hebben daar zeer goede ervanringen mee. Zorg voor een Internationaal rijbewijs en je Nederlandse rijbewijs en voor voldoende cash. De borgstelling was in ons geval € 200,-
De administratieve afhandeling gaat soepel, de medewerkers zijn vriendelijk en behulpzaam en onze auto was toppie. De auto zijn all inclusive verzekerd.
Zorg dat je het adres van SaadatRent van tevoren op Maps.me markeert en neem een Snapp cab naar hun kantoor. Let goed op, want het kantoor zit in een normaal pand op de hogergelegen etages. Op straatniveau herken je niets van een autoverhuurder en dat kan het wat verwarrend maken.
Vliegtickets kopen in Iran
Als je intern in Iran wilt vliegen, dan is het even zoeken naar een website waarop je een vliegticket kunt boeken. Onze gebruikelijke ‘westerse’ websites bieden namelijk geen vluchten aan.
Maar ook reisbureaus in Iran kunnen je snel helpen. Controleer wel heel goed of ze je naam goed hebben overgenomen alvorens het ticket te betalen. Vliegen in Iran is duurder dan reizen met de bus, maar soms wel zo efficient.
Vervoer in Teheran
Metrosysteem
In Teheran vervoer je je met de metro of per Snapp taxi. Download vantevoren de metrokaart van Teheran. De metro is waarschijnlijk het meest efficiente vervoersmiddel. Het is idioot goedkoop en er is geen gedonder zoals in Nederland met ondoorzichtige betaalsystemen (welke toerist begreep de strippenkaart en begrijpt het inchecken en uitchecken met een vooraf aangeschafte betaalpas). Hier koop je op het metrostation aan het loket een token en die gooi je in de gleuf bij de tourniquettes en je kunt reizen. Simpeler kan het niet. Wil je dat niet te vaak doen, dan koop je in één keer meerdere tokens.
Het nadeel van de metro is natuurlijk wel dat je niets van de stad ziet, want de lijnen zijn ondergronds.
Snapp taxi
Snapp taxi werkt op dezelfde manier als Uber. Voordat we op wereldreis gingen hadden we geen ervaring met Uber, maar we zijn nu wel van fan van dit systeem. Omdat Uber in Iran niet is toegestaan hebben ze in Iran Snapp en het werkt op dezelfde -envouwige- manier. Nou ja, er is één klein overkomelijk probleempje.
Nadat je de Snapp app hebt gedowload en een profiel hebt aangemaakt, kun je op een plattegrond exact de positie aangeven waar vandaan je wilt vertrekken en zo exact mogelijk de bestemming. De Snapp app geeft aan wat de reis gaat kosten.
Nadat je de reis hebt bevestigd gaat Snapp jouw verzoek uitzetten bij chauffeurs en zodra een chauffeur jouw verzoek heeft gehonoreerd verschijnt het kenteken, het type auto en de naam (mogelijk met foto) van de chauffeur in beeld. Het mogelijke probleempje nu is dat de chauffeur je misschien belt en dan moet je ondersteuning hebben van een Iranees, tenzij je het Farsi beheerst. Vrijwel iedereen op straat (of de receptionist(e) van het hotel wil je wel helpen als je dat vraagt.
Het grote voordeel van Snapp Cab is dat het tarief vooraf vaststaat en dat de chauffeur bekend is. Oplichting door te lange ritten of zo wordt zo voorkomen. Nadeel kan zijn de staat van de auto. Niet iedere chauffeur rijst zoal in Nederland in een Tesla of een Mercedes, maar je wordt keurig op de plaats van bestemming afgezet.
Als je tijden het aanmaken van he profiel je credit card gegevens invult, dan hoef je niet eens af te rekenen. Dat gebeurt via je credit card account. Hoe veilig en eenvoudig wil je het hebben?
Download hier de Snapp Cab app voor Android.
Water
Dit zul je niet willen geloven, maar het water dat uit de kraan komt is veilig om te drinken. En dat betekent dat je ook zonder problemen salades kunt eten in Iran alsmede schaafijs of ijs in je frisdrank.
Water in flessen is overigens ook overal verkrijgbaar.
Bier
Zelf Buckle smaakt beter
Alcohol
Officieel is het ten strengste verboden om alcohol te nuttigen, maar het is verkrijgbaar en wordt ook door de Iranezen gewoon genuttigd. Alleen weet niemand dat van elkaar.
Wij waren nog geen 12 uur in Iran en werden al door iemand thuis uitgenodigd voor een Wodkaparty! Uit voorzorg hebben we dit vriendelijk afgeslagen.
Een tweede keer werden we bij iemand thuis uitgenodigd en we waren nog niet binnen of drie halve liter bierblikken van 7,5% alcohol werden voor ons op tafel gezet.
Wij hebben ieder risico op een ongewenste kennismaking met oom agent vermeden en dat de wens naar een koel biertje bij temperaturen van 35 graden latent aanwezig was.
Reistips en wetenswaardigheden Turkmenistan
Introductie
Informatieve websites
Reizen naar Turkmenistan
Meer over het vijfdaagse visum
Grensovergang Bajgiran
Reizen in Turkmenistan
Reizen binnen Ashgabat
Hotels in Ashgabat
Tour naar Darwaza
Wifi / internet
Introductie
Om meer over Turkmenistan te weten te komen is het internet de beste bron. Er zijn niet veel reisgidsen die echt goed zijn. Vergeet bijvoorbeeld de Lonely Planet Central Azië. Dat geldt niet alleen voor Turkmenistan, maar voor het hele gebied dat deze reisgids omvat. De reisgidsen van Bradt zijn veel beter én informatiever. Nadeel van de Bradt is dat je per land een gids moet hebben, terwijl de Lonely Planet meerder landen in één gids heeft gebundeld. Maar goed. Je kunt tegenwoordig eigenlijk alles terugvinden op het internet en vergeet dan weer de website die altijd als eerste opduikt in Google, namelijk Tripadvisor. Hier vind je geen echte informatie terug die je helpt. Het blijft bij wat one-liners van mensen die graag iets willen schrijven op internet, maar waar niemand eigenlijk iets aan heeft.
Informatieve websites
Waar haal je je informatie dan wel vandaan? Hieronder staat een aantal verwijzingen naar websites die wel de relevante reisinformatie en achtergrond biedt:
Wikitravel Turkmenistan
Wikitravel Ashgabat
Wikipedia Ashgabat
Darwaza gaskrater
Caravanistan. De reiziger die individueel reist naar Centraal Azië komt altijd uit op deze enorme bron van praktische informatie.
Reizen naar Turkmenistan<
Denk niet ‘Oh, dat lijkt me een interessant land. Ik ga op zoek naar een vliegticket’. Om dit land te mogen betreden heb je een visum nodig en daarvan bestaan twee variaties:
- het transit visum. Dit visum heeft een geldigheid van maximaal 5 dagen (in uitzonderlijke gevallen lukt een zevendaags visum). In het geval van een transit visum ben je niet verplicht om een georganiseerde tour te boeken en ben je niet verplicht tot het hebben van een uitnodiging van een partij uit Turkmenistan om het land te mogen bezoeken.
Bij dit visum moet je de grensovergang aangeven waar je Turkmenistan binnenkomen alsmede de grensovergang waar je Turkmenistan weer verlaat. Je bent verplicht het land te doorkruizen, dus je kunt niet het land verlaten via dezelfde grensovergang waar je het land bent binnengekomen.
Er is nog een andere grote onzekerheid, namelijk de kans op het gunnen van een transit visum door de Turkmeense overheid. Het lijkt erop dat 50% van de visumaanvragen wordt geweigerd! En het is dus mogelijk dat als je als stel het visum aanvraagt dat -in theorie- één aanvraag wordt geweigerd. - een visum die langer geldig is dan het vijfdaagse transitvisum (maximaal 30 dagen). Als je voor dit visum opteert, dan worden je vrijheden beperkt. Je moet dan georganiseerd door Turkmenistan reizen en ben je minder vrij in het kiezen van de voordeligere hotels.
Meer over het vijfdaagse transit visum
Uiteindelijk deden wij tijdens onze wereldreis het verzoek tot een transit visum in Teheran, maar voordat we naar Iran afreisden hebben we het ook vanuit Nederland geprobeerd.
In eerste instantie hebben wij vanuit Nederland contact gezocht met de Turkmeense ambassade in Brussel en we hebben daar geen positieve ervaringen mee. Men was telefonisch nauwelijks te verstaan en in ieder geval tegen ons niet erg behulpzaam.
Vanuit Nederland hebben we daarop ook telefonisch contact gezocht met de Turkmeense Ambassade in Frankfurt, maar die verwijst Nederlandse ingezetenen door naar de ambassade in Brussel. Dat gaat dus een lastige worden. Waarschijnlijk is het het verstandigste om naar Brussel af te reizen en bij de ambassade persoonlijk het transit visum aan te vragen.
Meer informatie over het aanvragen van een visum tref je aan op de website van de Turkmeense Ambassade in Brussel. Op deze website tref je ook twee downloads aan, namelijk een pdf ‘Questionnaire’ en een pdf ‘Application form’. Beide formulieren moeten electronisch (dus niet met de hand) worden ingevuld. Toen wij de formulieren moesten invullen stonden de formulieren niét als pdf op de website, maar als een downloadable formulier. Wellicht is dat nu (tijdelijk) anders ten gevolge van de Covid-19 situatie.
Super belangrijk is dat je het electronisch invulbare formulier hebt (dus niet de pdf) en dat je alle velden invult die je moet invullen. Dit betekent dus invullen en drie keer controleren of alles goed is. Als alles goed is ingevuld, dan moet de knop worden ingedrukt die de QR-code genereert. Pas nadat de QR-code is gegenereerd en afgedrukt op het formulier, dán pas print je het formulier in een kleurenafdruk. Je kunt je er weinig bij voorstellen, maar dit was in Teheran in ieder geval een vereiste!
Houd er rekening mee dat als iets niet goed is met het formulier dat je je huiswerk opnieuw moet doen. Bij ons ontbrak één klein invulveldje en we werden in principe weer naar huis gestuurd, maar na wat zielig doen van onze zijde accepteerde de ambassademedewerker dat hijzelf het ontbrekende veld handmatig invulde.
Wij moesten van te voren USD 10 per persoon aanbetalen en na een week konden wij het visum ophalen en moesten toen nog eens USD 45 per persoon betalen. In totaal kost het visum voor Nederlandse ingezetenen dus USD 55. Betalen doe je in kraakheldere, niet beschadigde dollarbiljetten!
Toen wij in Iran het visum na een week kwamen ophalen, werd het visum op dat moment ter plekke gemaakt. Wij kregen wél toestemming om naar Turkmenistan te komen, maar een Nederlandse man op de fiets die tegelijkertijd met ons het visum ophaalde, kreeg géén toestemming om naar Turkmenistan te gaan.
Grensovergang Bajgiran (tussen Mashad en Ashgabat)
Het meest relaxete manier om naar de grens te reizen vanuit Mashad is om een Snapp taxi te nemen. Op de app geef je aan dat je exact op de grens wilt worden afgezet. Neem je een gewone taxi, dan is de kans erg groot dat je eerder dan aan de grens wordt afgezet en dat je 1,7 kilometer heuvelop moet lopen of ter plekke alsnog een taxi moet nemen voor de laatste 1,7 kilometer heuvelopwaarts. Een Snapp taxi levert minder problemen op (en is goedkoper!)
Wij stonden als enige toeristen aan de grens. Je ziet een aantal Turkmenen die volbepakt met goederen die ze in Iran hebben gekocht en in Turkmenistan gaan verkopen de grens passeren.
Voor het Iraanse douanegebouw staan personen die je Manats kunnen wisselen. De koers is (natuurlijk) slechter dan dat je in Ashgabat kunt krijgen op de zwarte markt, maar het is verstandig om Manats te hebben als je Turkmenistan binnen gaat. De koers in 2019 was 15 Manat tegen 1US$
De afhandeling aan de Iraanse zijde zijn eenvoudig. De immigratie neemt je uitgeprinte visapapier in en vervolgens mag je doorlopen. Na de immigratie moet de bagage door de scanner en vervolgens sta je buiten.
Je loopt naar het grenshek, waar een klein hokje en in dat hokje schrijven militairen je gegevens in ‘Het grote boek’. Nu kun je Iran verlaten.
Nadat je het grenshek bent gepasseerd kom je direct bij een kantoortje waar Turkmeense militairen je gegevens in ‘Het grote boek’ schrijven. Deze mensen zijn norser/serieuzer dan hun collega’s in Iran.
Na de inschrijving mag je verder lopen naar het stenen gebouw. Waarschijnlijk heeft een andere militair al naar je gewuifd dat je zijn richting in moet komen. In het stenen gebouw betaal je USD$10 entree fee per persoon plus USD$ 4 bankkosten. Vervolgens geef je je paspoort af aan de militairen achter de balie. Zij nemen duimafdrukken en wijsvingerafdrukken van beide handen af, proberen de mooiste pasfoto ooit van je te maken en zetten een entry stempel op je visum in het paspoort.
Nu volgt alleen nog de controle van de bagage. Alles moet door het röntgenapparaat. Wees je bewust dat een hele lange lijst van medicijnen Turkmenistan NIET in mag. Het gaat met name om pijnstillers en slaaptabletten. Na de controle sta je eindelijk buiten.
Neem eenmaal buiten de shuttlebus naar de eerstvolgende militaire controlepost. Na deze controlepost kun je een taxi nemen of een bus naar het centrum van Ashgabat (één uur). De bus kost 10 manat en er kan worden betaald met 1USD, waarna je wisselgeld terugkrijgt.
Conclusie: het passeren van de grens tussen Mashad en Ashgabat klinkt misschien eng en spannend, maar is een fluitje van een cent.
Reizen in Turkmenistan
Zeer relevant zijn de volgende twee punten:
- Zorg dat je op je mobiele apparaat de app Maps.me hebt gedownload
- Zorg dat je een VPN verbinding hebt op je mobiele apparaat
Bij een vijfdaags transitvisum heb je niet al te veel mogelijkheden om door Turkmenistan te reizen. Wij reisden van Iran naar Oezbekistan en verbleven drie dagen in Ashgabat, één dag bij de krater van Darwaza en één dag naar de Oezbeekse grens. Heel veel tips hebben we dan ook niet, behalve de volgende reisinfomatie.
Als je vanuit Iran komt en de grens met Turkmenstan gepasseerd bent, dan rijdt er regelmatig een pendelbus tussen de grensovergang en een miitaire post enkele kilometers lager gelegen in de richting van Ashgabat. Deze bus is gratis.
Na de militaire post kun je een taxi nemen. Tegen ons was door een Turkmeense gezegd dat de rit 10 Manat zou kosten (zo’n € 2,50), maar wij werden opgelicht voor 10US$ (€ 8,75). Op zich nog altijd een bedrag waar je je overheen kunt zetten, overigens.
Reizen binnen de stad Ashgabat
Het makkelijkste reizen binnen de stad is per bus. Bij de meeste busstations hangen plattegronden waarop de routes van de bussen die de halte aandoen staat aangegeven. Vraag anders gewoon waar je de juiste bus kunt vinden aan iemand die staat te wachten.
Ongelofelijk groot is Ashgabat nu ook weer niet, dus je kunt ook delen goed bewandelen. Dat vergroot tevens de beleving van deze vreemde stad. Wandelen door uitgestorven parken of alleen op een heel breed voetpad. Onwerkelijk, gewoon.
Een buskaartje kost niet veel en als je langer blijft zitten dan je eigenlijk van plan was, dan neemt de bus je mee naar een buitenwijk waar Ashgabat er ineens compleet anders uitziet. Ook dat is een belevenis en zou je echt een keer moeten doen. De bus rijdt altijd in cirkels, dus uiteindelijk kom je weer terug in het centrum.
Hotels in Ashgabat
Voor de budgetreiziger is er eigenlijk maar één optie en dat is echt geen goede optie. Het gaat om het Kuwwat hotel. Dit guesthouse (de naam hotel is dit onderkomen niet waardig) heeft enkele basic en niet al te schone kamers met doorgezakte bedden. Het personeel is niet erg vriendelijk en spreekt nauwelijks Engels, maar US$ 15 per persoon voor een ‘luxe’ kamer is voor Turkmense begrippen goedkoop. De ‘luxe’ kamer beschikt over een eigen badkamer, airco en een koelkastje. Standaard kames kosten US$ 10 per persoon en hebben geen eigen badkamer. Voordeel is dat het guesthouse centraal ligt en er zijn kleine buurtsupermarktjes in de straat aanwezig voor de basisbenodigdheden.
Zorg ervoor dat je voordat je afreist naar Ashgabat weet waar het Kuwwat hotel ligt, want niemand kent het.
WIl je wat meer luxe, dan staat Ashgabat vol met vijfsterren hotel, maar de prijzen voor die hotels doen niet onder aan Westerse prijzen voor deze categorie hotels.
Tour naar Darwaza
Wij boekten een tour naar Darwaza, gevolgd door een rit naar de grens waar we werden afgezet. Tours kun je op vele plekken boeken. Dure hotels hebben vaak wel een reisbureau en de prijzen zijn daar altijd hoger.
Wij boekten de tour in een reisbureautje dat is gevestigd in het Ashgabat Movie theater. Het resibureautje zit op de eerste etage in een hoek. Er zijn twee reisbureautje op de eerste etage. De eerste zit schuin links als je vanaf de trap de eerste etage op loopt. Die moet je NIET hebben. Het tweede reisbureautje zit rechts vanaf de trap de eerste etage op loopt.

Let op: het is meer een kantoortje dan een reisbureau zoals je die in Europa zou verwachten. Hier boekten wij onze tour voor het laagste tarief dat we konden vinden. Let op: je hebt maar een paar reisdagen in Turkmenistan en dus niet veel tijd voor vergelijkend warenonderzoek.
Het reisbureautje zorgde voor transport in een luxe bus van Ashgabat naar de grens met Oezbekistan inclusief een overnachting in een tent bij Darwaza (absolute must!!) en het eten. Dat was niet bijzonder, maar voldoende en goed. Neem zelf nog wat lekkers te snaaien mee!
Wifi / internet
Wifi en internet is zo goed als niet bestaand. Een SIM-kaart kopen voor toeristen is met US$30 zeer duur, zeker als je beschikt over een vijfdaagstransit visum.
Je kunt proberen om op het internet te komen bij vijfsterrenhotels. Wij probeerden het in het Grand Turkmen Hotel nabij de Russian market, waar we zonder problemen het internetwachtwoord kregen, maar het ons niet lukte om verbinding tot stand te brengen op drie verschillende apparaten.
Reistips en wetenswaardigheden Oezbekistan
Handige links voor Oezbekistan
Oezbekistan is met ruim 2,7 miljoen vierkante kilometers het grootste land ter wereld dat niet grenst aan een zee. Het land meet 1.450 kilometer van west naar oost en 930 kilometer van noord naar zuid.
Het westen van Oezbkistan is overwegend woestijnachtig, terwijl het oosten heuvelachtiger en groener is, zoals in de Ferganavallei. Maar overwegens is het land vlak. Oezbekistan kent twee voormame rivieren; de Syr Darya stroomt door het smalste deel van Oezbekistan tussen Samarkand en Tashkent en de Amy Darya stroomt vanuit Turkmenistan het land binnen om te eindigen in het Aralmeer.
Een aantal steden in Oezbekistan lag op de zijderoue, waaronder de steden Samarkant, Buchara, Urgench en Khiva (ook gespeld als Xiva). De route langs deze steden is wat de meeste reizigers afleggen en ook wij volgden deze route.
Visum
Handige links
Visum
Reizen naar Oezbekistan is tegenwoordig visumvrij voor Nederlanders (Europeanen) en dat maakt alles een stuk overzichtelijker.
Handige links Oezbekistan
Wikitravel pagina’s van:
Oezbekistan (Nederlands)
Uzbekistan (Engels)
Nukus
Khiva
Buchara
Samarkand
Tashkent
Andijan
Wikipedia Aralmeer
Caravanistan
Reizen in Oezbekistan
Shared taxi
De meest effiente manier van reizen in Oezbekistan is per shared taxi. De shared taxi’s vind je op vaste plaatsen in een stad vanwaar ze vertrekken. Veelal met vier passagiers per voertuig vertrekken ze naar de volgende bestemming. Eén passagier op de bijrijders stoel voorin en drie passagiers op de achterbank. Deze vorm van reizen is natuurlijk iets duurder dan per bus, maar een stuk sneller en comfortabeler.
Vraag voorafgaande aan een reis de indicatieve prijs aan de lokale bevolking, bijvoorbeeld de receptionist(e) van het hotel / guesthouse
Kostenindicatie
Nukus –> Urgench: 40.000 Som per persoon (€ 4,40) in juli 2019 na onderhandeling. Dit is ook min of meer de standaardprijs.
Urgench –> Khiva: 10.000 Som per persoon (€ 1,10) in juli 2019.
Buchara –> Samarkand: 60.000 Som per persoon in juli 2019
Trein
In juni 2019 reisden we als pioniers met de trein van Khiva naar Buchara. Deze spoorverbinding was die maand opgeleverd. De trein rijdt op dinsdag donderdag en op zondag en vertrekt vanuit Khiva om 08.23 uur om vijf uur en een kwartier later aan te komen om 13.35 uur in Buchara. Vertrektijden vind je onder andere op de website van Tutu-travel. Treintickets zijn te koop op het station van Khiva, waar je in correct Engels wordt aangesproken door het personeel. Kosten van de ticket van Khiva naar Buchara voor deze trein: 80.000 som (€ 8,80) per persoon.
Houd er rekening mee dat je bagage voordat je het perron op mag door de röntgenscanner moet. Wees dus op tijd op het station.
De treinreis vanuit Khiva voorkomt dat je naar Urgench moet om daar op de trein te stappen.
Het station van Buchara bevindt zich op tien kilometer van het centrum van Buchara. Na aankomst op het station van Buchara wordt je overvallen door hordes taxichauffeurs die je graag naar het centrum willen brengen voor veel te veel geld. Negeer ze echter en loop naar de hoofdweg, waar Matrushka’s je voo 1.000 som (€ 0,10) per persoon naar Buchara rijden. Wij hadden pech dat alle andere passagiers voortijdig uitstapten. De chauffeur bood ons toen aan om voor het ‘absurde’ (vijf keer meer) bedrag van 5.000 som tot in het centrum te brengen (€ 0,50).
Het alternatief voor de trein is een shared taxi. Meer flexibiliteit in vertrektijden én de shared taxi zal je in Buchara afzetten, terwijl het station van Buchara zich tien kilometer buiten het centrum bevindt.
Naar Monyaq (het Aralmeer)
Het Aralmeer is een ecologische ramp. Doordat er tijdens de Russische overheersing (en nu nog steeds overigens) op een zeer inefficiente manier erg veel water werd afgetapt van de Amy Darya-rivier voor de katoen- en meloenenproductie bereikte steeds minder water het Aralmeer. Dit zorgde ervoor dat ooit een enorm meer is geslonken tot een ‘plasje’. Dit heeft enorme gevolgen gehad voor het milieu. Zo is de woestijn enorm uitgebreiden heeft de verdroging enorm effect gehad op de hoeveelheid neerslag in het gebied.
De katoenproductie gaat gepaard met het gebruik van veel landbouwgif, dat tijdens (overvloedige) regen wordt weggespoeld het Aralmeer in. Tijdens verdrogingen van de Aralzee wordt dit gif tijdens zandstormen verspreid over een groot gebied en dit heeft zeer nadelige gevolgen voor alles wat groeit en bloeit.
Monyaq was ooit een bruisend vissersdorpje aan de rand van het Aralmeer, met een bruizende visverwerkende industrie. Tegenwoordig is hier niets meer van overgebleven en liggen de voormalige vissersboten nu op de boden van wat ooit het Aralmeer was weg te roesten. Schepen in de woestijn! Een bezoekje waard.
Monyaq ligt op 200 kilometer van Nukus. In Nukus regel je een taxi voor deze dagtocht, bijvoorbeeld bij je hotel / guesthouse.
Roken
Rook je niet? Dan heb je een klein probleempje. Roken is in Uzbekistan verboden op straat! “Wat is daar dan mis mee en waarom heb ik dan een probleem?”, vraag je je dan af. Het probleem is dat roken in een café of restaurant NIET verboden is en als je aan het dineren bent, houd er dan rekening mee dat je medegasten lekker aan het paffen zijn.
Geld
Pinnen is mogelijk. Wij gebruikten hiervoor onze Visakaart. Bij de Visakaart geldt dat zolang je een positief saldo op de kaart hebt staan, dat de kosten voor het opnemen van geld met de Visakaart ‘slechts’€ 1,50 per keer bedragen. Dit is voordeliger dan de meeste banken in rekening brengen als je een normale bankpas gebruikt. Wij maakten gebruik van de geldautomaten van de Kapitalbank, waar we maximaal 2.000.000 Som (ongeveer € 175,-) per keer konden opnemen.
Contant geld kun je overal wisselen zonder problemen. Vaak is de koers iets minder goed dan wanneer je geld uit een automaat haalt, maar daartegenover staat dat zowel de bank ter plekke als ook je eigen bank in Nederland opnamekosten in rekening brengt. Waarschijnlijk ontlopen de kosten van contant geld wisselen en de kosten van pinnen elkaar niet zoveel meer.